نام فایل : ريشه‌هاي‌ اقتصادي‌، سـياسي‌ انقلاب‌ اسلامي‌ ايران‌ 25 ص

فرمت : .doc

تعداد صفحه/اسلاید : 23

حجم : 122 کیلوبایت

سخن‌ نخست‌

 
سخن‌ گفتن‌ و يا نوشتن‌ از انقلاب‌ ايران‌ كار چندان‌ ساده‌اي‌ نيست

‌زيرا نه‌ تنها، همان‌طور كه‌ ديگران‌ هم‌ گفته‌اند، هرگونه‌ بررسي‌ و تحليلي‌از يك‌ واقعه‌ تاريخي‌ عظيم‌ لاجرم‌ از پشت‌ عينك‌ باورها و تفكرات‌تحليل‌ كننده‌ انجام‌ خواهد شد و چه‌ بسا رنگ‌ و صبغه‌اي‌ از چنين‌برداشتهايي‌ را بخود بگيرد و ناگزير از جاده‌ واقع‌بيني‌ِ صرف‌ و تحليل‌منصفانه‌ و بيطرفانه‌ خارج‌ شود، بلكه‌ همچنين‌ بجرأت‌ مي‌توان‌ گفت‌ كه‌جوامع‌ جهان‌ سوم‌ نوعاً از يك‌ عارضه‌ همگاني‌ رنج‌ مي‌برند و آن‌ ابتلابه‌ يك‌ فضاي‌ فرهنگي‌ ـ اجتماعي‌ قبول‌ و يا ردّ كامل‌ آراء موافق‌ يامخالف‌ هريك‌ از رويدادهاي‌ اجتماعي‌ ـ تاريخي‌ بوجود آمده‌ در فضاي‌اجتماعي‌ آنهاست‌، عادت‌ِ مذمومي‌ كه‌ نه‌ تنها بر قضاوتهاي‌ تاريخي‌،اجتماعي‌، سياسي‌، فرهنگي‌، بلكه‌ بر روابط‌ فردي‌ و قضاوتهاي‌ شخصي‌آحاد مردم‌ آن‌ جوامع‌ نيز حكمفرماست‌ و همگان‌ بسهولت‌ قضاوتهاي‌مثبت‌ و منفي‌ِ ارزشي‌ مي‌كنند و بر امري‌ يا صد درصد مهر تأييد وتصديق‌ مي‌زنند و يا اينكه‌ كاملاً آن‌ را رّد و تكذيب‌ مي‌كنند، پديده‌اي‌كه‌ در كشورهاي‌ اسلامي‌ همجوار خود در مورد قضاوت‌ درباره‌ حركت‌اخوان‌ المسلمين‌ در مصر، و يا ناسيوناليسم‌ عربي‌ ناصر، يا بقدرت‌رسيدن‌ حزب‌ بعث‌ در عراق‌ و سوريه‌، و بالاخره‌ راجع‌ به‌ انقلاب‌اسلامي‌ ايران‌ بوضوح‌ مشاهده‌ مي‌كنيم‌.
و اما در مورد انقلاب‌ عظيم‌ اسلامي‌ ايران‌ و بررسي‌ ريشه‌هاي‌اقتصادي‌، سياسي‌ و ... آن‌ مطالب‌ زيادي‌ در ايران‌ و كشورهاي‌ غربي‌نوشته‌ شده‌ و حق‌ هم‌ همين‌ بوده‌ است‌، چرا كه‌ بنابر سخن‌ آنتوني‌پارسونز، سفيركبير انگليس‌ در ايران‌ در زمان‌ انقلاب‌، انقلاب‌ ايران‌ ازلحاظ‌ عمق‌ و دامنة‌ شمول‌ بسهولت‌ با انقلاب‌ كبير فرانسه‌ و يا انقلاب‌كبير روسيه‌، قابل‌ مقايسه‌ است‌ و انقلابي‌ است‌ كه‌، بنابر گفته‌ استادشهيد مرتضي‌ مطهري‌، بخلاف‌ بسياري‌ از انقلابات‌ تاريخي‌ ديگر كه‌ ازلحاظ‌ تنها يك‌ بُعد اقتصادي‌، يا مذهبي‌، يا سياسي‌ و غيره‌ اهميت‌ دارند،داراي‌ ابعاد برجسته‌ گوناگون‌ مي‌باشد.
و اما در يك‌ تحليل‌ كلي‌ از كتب‌ و مقالاتي‌ كه‌ راجع‌ به‌ انقلاب‌اسلامي‌ ايران‌ نوشته‌ شده‌ مي‌توان‌ تقسيم‌بندي‌ زير را بدست‌ داد:
الف‌: كتب‌ و مقالاتي‌ كه‌ توسط‌ صاحبنظران‌ و علماء و سياستمداران‌ايراني‌ ( در داخل‌ و يا خارج‌ كشور) نوشته‌ شده‌اند.
ب‌: كتب‌ و مقالاتي‌ كه‌ توسط‌ پژوهشگران‌ و انديشمندان‌ خارجي‌(عمدتاً غربي‌ و بخصوص‌ آمريكايي‌) به‌ رشته‌ تحرير درآمده‌اند.
از آنجائيكه‌ مجموعه‌ آثار دسته‌ اول‌ عمدتاً از خصيصة‌ تأييد و ياتكذيب‌ كامل‌ كه‌ پيش‌ از اين‌ گفتيم‌ برخوردارند، لذا در ادامه‌ اين‌نوشتار عمده‌ تاكيد و ارجاعات‌ خويش‌ را بر روي‌ آثار و نوشته‌هاي‌علماي‌ مغرب‌ زمين‌ و تحليل‌ ايشان‌ از علل‌ و عوامل‌ و زمينه‌هاي‌ وقوع‌انقلاب‌ اسلامي‌ در ايران‌ قرار مي‌دهيم‌ تا خداي‌ ناكرده‌ به‌ صفت‌"خودگويي‌ و خودخندي‌" و قضاوت‌ جانبدارانه‌ متهم‌ نشويم‌.
و اما در مورد تحليل‌ علل‌ و عوامل‌ و ريشه‌هاي‌ وقوع‌ انقلاب‌اسلامي‌ در ايران‌ مايليم‌ اين‌ عوامل‌ را به‌ سه‌ دسته‌ و يا گروه‌ زير تقسيم‌كنيم‌، هر چند كه‌ اين‌ نحوه‌ تقسيم‌بندي‌ به هيچ وجه‌ جامع‌ و مانع‌ نبوده‌ وصرفاً بمنظور تسهيل‌ در پيشبرد بحث‌ مي‌باشد.
1. عوامل‌ صنعتي‌ ـ اقتصادي‌.
2. عوامل‌ اجتماعي‌ ـ فرهنگي‌.
3. عوامل‌ سياسي‌ ـ مذهبي‌.
 
عوامل‌ صنعتي‌ ـ اقتصادي‌
 
در بُعد علل‌ و عوامل‌ صنعتي‌ ـ اقتصادي‌ انقلاب‌ اسلامي‌ ايران‌ بطوركلي‌ دو نظر عمده‌ در مغرب‌ زمين‌ ابراز شده‌ است‌: يكي‌ اينكه‌ وقوع‌انقلاب‌ در ايران‌ به‌ خاطر سرعت‌ بيش‌ از حد و غير قابل‌ تحمل‌ صنعتي‌كردن‌ جامعه‌ توسط‌ شخص‌ شاه‌ و رژيم‌ پهلوي‌ بوده‌ است‌، و ديگري‌اينكه‌، سواي‌ ساير مسائل‌ و مشكلات‌ فرهنگي‌، اجتماعي‌، سياسي‌، ومذهبي‌، حتي‌ خود اين‌ صنعتي‌ كردن‌ و يا به‌ اصطلاح‌ امروزي‌ نوسازي‌صنعت‌ ايران‌ و به‌ تبع‌ آن‌ رشد و شكوفايي‌ اقتصادي‌ كشور در دوران‌حكومت‌ پهلوي‌ دستخوش‌ مشكلات‌ و چالشهاي‌ جدي‌ بوده‌ است‌.
طبيعي‌ است‌ كه‌ ما با نظر اول‌، هر چند معدود طرفداراني‌ هم‌ در بين‌علماء و متفكرين‌ مغرب‌ زمين‌ دارد، بهيچوجه‌ نمي‌توانيم‌ موافقت‌ داشته‌باشيم‌. چرا كه‌ وقتي‌ نويسنده‌اي‌ مثل‌ امين‌ سِيْكَل‌ (
...