نام فایل : مختصري از تاريخچه مواد مخدر در ايران 49 ص

فرمت : .doc

تعداد صفحه/اسلاید : 58

حجم : 242 کیلوبایت

ايرانها در زمانهاي بسيار دور با مواد مخدر آشنايي داشته اند . نخستين ماده مخدري كه در اسناد و مدارك مربوط به دوره هاي باستاني از آن نام برده شده بنگ است . بنگ كه در گياه شناسي به لغت لاتين
cannahis indica
(كنف هندي ) خوانده مي شود گردي است كه ازكوبيدن برگها و سرشاخه هاي گلدار شاهدانه به دست مي آيد . اين گرد به صورت توده يكنواخت فشرده اي كه به علت وجود مقداري صمغ در برگها و گلها به يكديگر چسبندگي پيدا كرده اند .
در اوستا كتاب مذهبي زرتشت به دفعات لغت بنگ ديده مي شود . در دوره هاي باستان از بنگ به دو صورت استفاده مي شود . يكي مصرف درماني و ديگر مصرف تخديري )
هرودت مورخ يوناني در قرن پنجم پيش از ميلاد در بحث از سكها يا سكاها كه تيره اي از آرياييها يا بروايتي از ايرانيها بود ا شاره به مصرف دانه اي شاهدانه يا كنف توسط ايرانيها نموده است . مصرف بنگ و حشيش در ايران در دوران صفويه رواج بسيار يافت . برخي از پادشاهان صفويه به خوردن بنگ و حشيش اعتياد داشتند. خوردن چرس
چرس به يك گل بلكه ماده اي پنبه اي است كه از برگ شاهدانه مي گيرند و بر دماغ اثرهاي مختلفي مي كند . گاهي محزو.ن و خشمگين مي نمايد و گاهي مسرت و فرخ فوق العاده مي دهد .
وبنگ يا آشاميدن محلولهايي از اين مواد در دوران سلطنت ساير شاهان صفوي نيز متداول بود . شواليه ژن باپتيست تاورنيه جهانگرد فرانسوي از سال 1632 تا 1668 م 9 بار ازايران ديدن كرده و در مورد عادت ايرانيان به آشاميدن محلولهايي از چرس وبنگ مي نويسد همچنين مشروب ديگري دارند كه خيلي بد مزه و تلخ است و آن را بنگ مي گويند كه از برگ شاهدانه مي گيرند و ادويه ديگري هم داخل آن مي كنند هركس بخورد به حالت جنون مي افتد و حركات غريب از او سرمي زند به همين جهت درمذهب اسلام بنگ حرام است برخي از مورخان نوشته اند ايرانيان دود كردن مواد مخدر را از ازبك ها ياد گرفته اند .
طي چند دهه اخير محصول شاهدانه درايران با نامهاي ديگري از قبيل گراس و ماري جوانا رواج يافت كه متاسفانه تقليدي ازكشورهاي اروپايي و امريكاست . استفاده از حشيش يعني خوردن آب به منظور تخدير و به عنوان وسيله اي براي تفريح و سير در عالم بيخودي و بيخبري مربوط به دوره هاي باستان است .
برخي از محققان اظهارنظر كرده اند كه آثار شعراي ايراني ،مثنوي مولانا جلاالدين مولوي قديمي ترين ماخذي است كه د رآن از بنگ و حشيش سخن گفته شده است .
پس از بنگ و حشيش ماده مخدري كه در ايران راه يافت ترياك يا افيون است . رواج اين ماده جادويي رونق بازار جرس و بنگ و حشيش را شكست داد .
ترياك كه كلمه ترياق معرب آن است دراصل با آنچه امروز ترياك ناميده مي شود تفاوت داشته و به پادزهري گفته مي شود كه مركب از چند دارو بود وبراي مداواي گزش مار و عقرب و امثال آنها به كار مي رفت .
استعمال ترياك در ايران سابقه اي طولاني دارد به گمان برخي به 1400 سال قبل يعني زماني كه اعراب بر ايران دست يافتند مي رسد . برخي از محققان عرب گفته اند كه شيره كوكنار يا افيون براي نخستين برا توسط سپاهيان عرب به ايران وارد شد .
نفوذ ترياك از مصر به يونان و روم اشاعه پيدا كرد پس از رواج در انجا توسط بازرگانان عرب ترياك وارد ايران شد و در بين مردم رايج گشت .
در تمام مدتي كه دولت انگلستان ترياك هندوستان را به چين صادر مي كرد و به طور كلي هندوستان مستعمره اين كشور محسوب مي شد ايران ، افغانستان و پاكستان كليد هند به حساب مي آمدند و تمام كوشش انگلستان براي حفظ هند در اختيار گرفتن اين كليد و ممانعت از نفوذ ساير اروپاييان به اين كشور ها بود . انگلستان به هر قيمتي بود دامنه نفوذ و سيطره خود را در اين كشورها گسترش مي داد و سياستمداران آن زمان انگلستان تجربه موفق خود در هندوستان را در اين كشورها نيز پياده مي كردند و مهم ترين نقطه اتكاي اين سياست اشاعه مواد مخدر در ايران بود و از اين كار چندين هدف بزرگ دنبال مي شد اول اينكه ترياك محصول ايران مرغوب بودو در چين و مالايا و حتي خود انگلستان مورد توجه و استقبال معتادان بود . دوم اينكه باتوجه به اين اصل كه در هر كجا كه خشخاش كاري به عمل آيد مسلما گروه زيادي از مردم اعم از كشاورز و كارگر و سايرين به اعتياد روي خواهند آورد واين موضوع روح هر گونه مقاومت و بيگانه ستيزي را از بين خواهد برد . به هر حال انگليسي ها بدوا با ترياك به عنوان داروي همه دردها مردم را معتاد كردند و سپس كشت خشخاش را در ايران اشاعه دادند وعملا از سال 1870 م تجارت ترياك بين ايران و انگليس شروع شد .
تجارت مواد مخدر رونق گرفت وترياك ايران به چين ،اروپا و انگليس صادر شد و مداركي در دست است كه معتادان لندني بنا به نوشته حسين كوهي كرماني جنس خوب ترياك ايران را شناختند و در اوايل انگليسي ها ترياك ايران را خوب مي خريدند و به اين ترتيب زراعان ايراني دست از كشت گندم برداشته و. به كشت ترياك پرداختند و باز در كتاب حكمت عملي محمد علي بامداد ميخوانيم كه شخصي به نام خان صباحي به عنوان تجارت به زابل و سيستان و قائن آمده بود و يكي از معاملاتش اين بود كه ترياك را مثقالي 5 شاهي يعني چهار مثقال يك قران مي فروخت و سوخته ترياك را مثقالي 5 تا 6 ريال خريداري مي كرد .
خوردن بنگ و حشيش و ترياك و مشتقات آن در ايران تا موقعيكه مردم با طرز دود كردن و كشيدن آنها آشنايي نداشتند ادامه داشت پس از انكه قاره آمريكا در سال 1492 م توسط كريستف كلمب كشف شد . مردم ساير نقاط جهان با توتون و تنباكو آشنا شدند و دود كردن آنها را از بوميان آموختند و بمنظور تخدير ترياك مي خوردند و به دود كردن آن پرداختند و مدتها بعد رسم دود كردن و كشيدن ترياك در ايران نيز متداول شد در عصر صفوي كشيدن ترياك بدشت رواج يافت واغلب شاه زادگان و رجال و درباريان وسرداران و حتي مردم عادي بخوردن و كشيدن بنگ و ترياك معتاد شدند .
درايران براي اولين بار به دربار سلطنتي هديه شد و به تدريج در اثر ازدياد مصرف درباريها وديگر مردم كشت خشخاش از حوالي يزد آغاز و سپس در قسمت مركزي و جنوب ايران توسعه يافت تا جايي كه با اقتصاد و كشاورزي ايران تداخل پيدا كرد و توليد غلات در كشور با كمبود شديدي مواجه گشت . در سال 929 هجري قمري شاه طهماسب صفوي به مبارزه با اعتياد اقدام كرد و مقادير بسيار زيادي از ترياكهاي سلطنتي را منهدم نمود .
مولف تاريخ منتظم ناصري مي نويسد براي اولين بار در سال 267 ه.ق( 1230 ش ) بناي كشت ترياك در حدود دارالخلافه آغاز شد .
ابتدا شهرهاي اصفهان وشيراز كه با خارج از كشور روابط تجاري داشتند و سپس همدان و ري و كرمان و سيستان و خراسان و خوزستان و در نهايت گيلان و مازندران به زير كشت خشخاش رفتند .
در سال 1267ق كشت خشخاش در اطراف تهران به صورت آزمايشي آغاز گرديد و چون همراه با موفقيت بود زراعت خشخاش در تمام نقاط ايران متداول گرديد و علاوه بر تامين مصرف داخلي مقادير قابل توجهي نيز به ساير كشورها صادر گرديد .
مجددا در زمان شاه عباس به دليل نفوذ بالاي انگليسي ها تجارت ترياك رواج پيدا كرد تا حدي كه در مراسم مهماني هاي مردم ترياك يكي از اصلي ترين پذيرايي از مهمان شد د راين زمان شاه عباس صفوي با يك اقدام زير بنايي دست به مبارزه با مواد مخدر و اعتياد زد و مردم را از مضرات ترياك آگاه ساخت و براي معتادين مجازاتهاي سنگيني قائل شد .
نصرالله فلسفي با توجه به اسناد و مدارك معتبر مي نويسد در زمان شاه عباس نيز خوردن ترياك بسيار رايج بود و بهترين ترياكها از ناحيه لنجان اصفهان به دست مي آمد .
دكتر فريدون ارميت مورخ زمان حاضر نيز به كشت خشخاش از قرون پيش در ايران وجود داشت . در دوران شاه عباس عادت تدخين چنان رواج يافت كه رجال مملكت در سواري و شكار و حتي هنگام تفريح و گردش قليان و چپق به همراه مي بردند . شاه عباس كه از اعتياد درباريان رجال كشور سخت ناراحت بود هنگامي كه قدرت يافت قليان و چپق را قدغن كرد و حتي بر طبق فرمان شاه هر كس مبادرت به كشيدن قليان و چپق مي كرد لبها و بيني را مي بريدند . به نوشته يكي از جهانگردان تاجري كه از حكم شاه بي خبر با تنباكو به اردوي سلطنتي وارد شد شاه از ورود تاجر بخت برگشته آگاه گرديد و فرمان داد وي را همراه محمولاتش بر توده هيزمي افكنده و آتش زدند .
شايد ايران نخستين كشوري بود كه چندين مجازاتهاي سختي باري تدبير وسيع كرد.
نليگان پزشك سفارت انگلستان در تهران دركتا ب خود مي نويسد از نيمه دوم قرن نوزدهم از ترياك به عنوان يك كالاي صادراتي بين المللي ياد مي كند .
...