نام فایل : شيو‌هاي نوين ارزشيابي (ارزشيابي عملكردي، ارزشيابي گروهي، ارزشيابي باز و ... 25 ص

فرمت : .doc

تعداد صفحه/اسلاید : 16

حجم : 98 کیلوبایت

چكيده :
فرآيند ياددهي و يادگيري ناگهان اتفاق نمي‌افتد بلكه حاصل طراحي و سازماندهي دقيق و متنوعي مي‌باشد. همه افراد از نظر يادگيري يكسان نمي‌باشند بلكه باهم متفاوتند در بعضي از آنها يادگيري از طريق چشم، در بعضي از طريق گوش در بعضي از طريق لامسه و ... انجام مي‌شود پس افراد در يادگيري باهم متفاوت مي‌باشند در نتيجه روشهاي ارزشيابي بايد متنوع و متفاوت باشد و با توجه به تفاوتهاي فردي دانش‌آموزان استفاده شود چون نظام ارزشيابي تحصيلي يكي از مؤلفه‌هاي اساسي نظام آموزشي و رشته پيوند بين دو مولفه يادگيري و ياددهي است. اين گونه تصور مي‌شد كه ارزشيابي تحصيلي يكي از عوامل موثر در بهبود كيفيت اين دو مؤلفه است. پژوهشها هم نشان از وجود چنين تاثيري داشت.
مقدمه :
شايد به جرأت بتوان گفت كه اساسي‌ترين بخش هر برنامه‌اي ارزشيابي است زيرا تنها به كمك آن مي‌توان كاستي‌هاي يك برنامه را يافت و براي رفع آن‌ها اقدام كرد.
فصلنامه مديريت 77 شماره 17
در عصري كه نقش معلم از انتقال دهنده به تسهيل كردن و روشنگري تغيير يافته و فراگير، جستجوگر، سازنده، خود رهبر، خلاق و تصميم گيرنده است، فعاليتهاي معمولي به صورت تيمي و گروهي انجام گرفته و جامعه از دانش‌آموز انتظار كسب مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي و داراي منش و شخصيت عالي طلب مي‌كند. در نظام تعليم تربيت پويا بايد رويكردهاي جديد را در ارزشيابي معرفي و با روي آوردن به آموزش معتبر، ارزشيابي معتبر را ترويج كرد. در شرايط كنوني در جهان گروه‌ها، بخشها و انجمنهاي متفاوتي درصدد اصلاح اين نظام برآمده و توجه خاصي به ارزشيابي رشددهنده و مستمر نموده‌اند. تاريخچه تعليم و تربيت تطبيقي نشان مي‌دهد كه تحول بسياري از كشورها از نظام ارزشيابي آغاز و به ديگر مؤلفه‌ها سرايت كرده است، بعنوان معلم بايد عميقاً باور داشته باشيم كه هر دانش‌آموز قابليت رشد و يادگيري را دارد به شرط آن كه ابزار سنتي را كه بدون توجه به تفاوتهاي فردي، به دنبال يافتن نقطه ضعف‌هاست، رها كنيم و ابزاري بسازيم كه توانايي‌هاي او را شناسايي كند و به دانش‌آموز اعتماد به نفس بخشد.
تعريف ارزشيابي
براي بررسي و شناخت هر موضوعي از علوم و معارف بشري ضروري است كه ابتدا با تعريف آن آشنا شويم : اصطلاح ارزشيابي به طور ساده تعيين ارزش براي هر چيزي يادآوري ارزشي كرده گفته مي‌شود با اين حال تعريف جامع از ارزشيابي مي‌توان گفت: ارزشيابي به يك فرآيند نظامدار براي جمع‌آوري تحليل و تفسير اطلاعات گفته مي‌شود به اين منظور كه تعيين شود آيا هدفهاي مورد نظر تحقق يافته‌اند يا در حال تحقيق يافتن هستند و به چه ميزاني يكي از ويژگيهاي معلم ارزشيابي تعيين كيفيت است. در فرآيند ارزشيابي داوري ارزشي با توجه به كيفيت به عمل مي‌آيد. نيتكو كيفيت را در ارزشيابي پيشرفت تحصيلي به عنوان دانش، مهارتها، و تواناييهايي كه از دانش‌آموزان پس از آموزش انتظار مي‌رود تعريف كرده است.
ارزشيابي آموزشي دكتر سيف 36-35
در يك تعريف يك ارزشيابي سنجش شايستگي مطرح شده است. در تعريف ديگر ارزشيابي جمع‌آوري و كاربرد اطلاعات به منظور تصميم‌گيري درباره برنامه و در تعريف جامع‌تري فرآيند جمع‌آوري و تغيير نظام‌دار شواهدي كه در نهايت به قضاوت ارزشي با چشمداشت به اقدامي معين مي‌انجامد معرفي شده است.
قابلجو ارزشيابي را جمع‌آوري اطلاعات و دسته‌بندي آن‌ها براساس اهداف تعيين شده از قبل تعريف مي‌كند.
واتسون مي‌گويد كه هدف از ارزشيابي تشخيص مشكل، ‌ارزشيابي ضعف و قوت مهارتهاي دانش‌آموزان و نهايتاً بهبود برنامه است.
گروهي از دانشمندان عقيده دارند ارزشيابي عبارت است از بررسي مهارتها و عملكرد دانش‌آموزان به طور مداوم به منظور شناخت نقاط قوت و ضعف آنان و ايجاد انگيزه مناسب براي بالا بردن سطح آموزش در آموزشگاه براي رسيدن به هدف نهايي.
فصلنامه مديريت ص 19 شماره 77- 17
عوامل موثر در انتخاب روش‌هاي ارزشيابي مطلوب
در يك نظام آموزشي منسجم، ارزشيابي آموزشي يكي از مهم‌ترين مراحل فرآيندهاي برنامه‌ريزي آموزشي با آن آميخته است در نتيجه مي‌توان گفت كه ارزشيابي آموزشي و جريان ياددهي يادگيري وحدت هويت دارند.
بي‌ترديد، نگرفتن شيوه‌هاي مطلوب و موثر ارزشيابي به شكست در درس و امتحان منجر مي‌گردد و باعث مي‌شود عده‌‌ي زيادي از دانش‌آموزان مدرسه را رها كنند و علاوه بر تحمل خسارت‌هاي مالي در جرگه افراد كم سواد جامعه درآيند.
در اينحا سخن بر سر آن است كه چگونه از يافته‌ها و دست آوردهاي علوم تربيتي به خصوص سنجش و اندازه‌گيري پيشرفت تحصيلي حداكثر بهره را ببريم. مهم‌ترين موضوعي كه در اين تحقيق مورد بررسي قرار خواهد گرفت، توجه به شيوه‌هاي مطلوب ارزشيابي با تأكيد در بازخورد در ارزشيابي تحصيلي و همچنين مشكلات ارزشيابي مطلوب در آموزشگاهها مي‌باشد. زيرا در برنامه‌هاي فعلي ارزشيابي چنان كه بايد به موضوع بازخورد توجه نمي‌شود و اين خود باعث ناقص ماندن مراحل برنامه‌ريزي و در نتيجه نقص فرآيند ياددهي، يادگيري مي‌شود. چنانچه مشهود است، اكثر معلمان امتحان را آخرين مرحله آموزش مي‌دانند و كمتر به تجزيه و تحليل نتايج امتحان و استفاده از نتايج مي‌پردازند تا يادگيري به صورت موثرتري صورت گيرد.
لزوم تغيير در نحوه‌ي ارزشيابي :
اخذ نمره‌هايي بالا با توجه به شيوه‌هاي سنتي ارزشيابي تحصيلي تنها معيار موفقيت و شايستگي فراگيرندگان در كلاسهاي درسي مي‌باشد براي اندازه‌گيري بايد اهداف شيوه‌هاي سنتي را نيز تغيير دهيم و بخشي از آن‌ها را براساس تغيير رفتار و عملكرد دانش‌آموز قرار دهيم. براي مثال، درس تعليمات ديني را به دو بخش نظري، و عملي تقسيم كنيم و عملكرد صادقانه دانش‌آموز را بخش مهمي از ارزشيابي تحصيلي مورد توجه قرار دهيم. خوشبختانه اين مشكل در مورد بعضي از درسها مثل علوم تجربي و تعليمات ديني تا اندازه‌اي رفع شده است. در آموزش به روش نوين نياز به آموزش‌هاي انفرادي و در نتيجه ارزشيابي انفرادي پيش خواهد آمد. معلم نقش تسهيل كننده يادگيري را به عهده خواهد داشت و نوعي ارتباط شبكه‌اي جايگزين ارتباطات يك طرفه نظام سنتي آموزش مي‌گردد. هم چنان كه ((چارز ديگلوت)) متخصص در امور تعليم و تربيت، عقيده دارد : ((تغييرات اجتماعي آن چنان سريع پيش مي‌تازد كه بزودي نظام‌هاي آموزش و پرروش جاري را منسوخ خواهد كرد.
((ژاك ملك)) از برنامه‌ريزان توسعه آموزش و پرورش در يونسكو و مؤلف اثر سرمايه‌گذاري براي آينده آـ پ بر تغيير در شيوه‌هاي ارزشيابي همراه با تغيير برنامه‌هاي آموزشي تأكيد مي‌كند. طبق تحقيقات او در چند كشور و مصاحبه با چند وزير آـ پ، چنان چه ارزشيابي متناسب با موفقيت و اطلاعات محلي كودكان باشد آنان نمره‌هاي بالاتري كسب خواهند نمود.
الگوهاي ارزشيابي و اهميت بازخورد در امتحانات
هم چنانكه «تايلر» در الگوي ارزشيابي خود از برنامه‌هاي درسي بيان داشته است براساس ارزشيابي نقايص و نارسايي‌هاي برنامه درسي مشخص مي‌گردد. نظريات و راههاي اصلاحي پيشنهاد مي‌شود و مجدداً طرح‌ريزي، تنظيم و سنجش برنامه صورت مي‌گيرد و در چنين دوره تسلسلي برنامه درسي و آموزش به طور مداوم در ظرف سالها اصلاح و بهبود مي‌يابد.
تايلر در الگوي ارزشيابي خود به اين نكته اشاره كرده است كه امكان دارد در زمان كوتاهي پس از برنامه ارزشيابي، آموخته‌هاي دانش‌آموزان به دست فراموشي سپرده شود. بنابراين براي اين كه بتوانيم دوام دانسته‌هاي دانش‌آموزان را اندازه‌گيري كنيم، لازم است در مرحله زمان ديگري نيز به ارزشيابي اقدام كنيم و از مؤثر بودن اطلاعات فارغ‌التحصيلان خود مطمئن شويم.
در الگوي ارزشيابي سيلور و الكساندر نيز قدم اساسي در تعيين اعتبار هدف‌ها، استفاده از نتايج ارزشيابي تعيين شده است كه از تجزيه و تحليل يافته‌هاي حاصل از ارزشيابي مي‌توان به منظور تعيين ميزان مطابقت يا عدم مطابقت بازده با هدف‌هاي تعيين شده استفاده كرد. علاوه بر متخصصان تعليم و تربيت، كه به عنصر بازخورد به مثابه بخش مهمي از مراحل ارزشيابي توجه كرده‌اند، روان‌شناسان شناخت‌گرا نيز در مراحل تدريس به اين مرحله توجه بسيار داشته‌اند. به طوريكه «گانيه» بازخورد را آخرين مرحله از مراحل تدريس مي‌داند و عقيده دارد كه
...