
نام فایل : بهداشت روانی 12 ص
فرمت : .doc
تعداد صفحه/اسلاید : 10
حجم : 55 کیلوبایت
بهداشت رواني
بهداشت رواني به معناي سلامت فكر است. منظور از آن شنان دادن وضع مثبت رواني است كه فرد تحت اين شرايط هم در بعد شخصي و هم در بعد اجتماعي در آموزش زندگي ميكند. بنابر تعريف ديگر بهداشت رواني رشته اي تخصصي از بهداشت عمومي است كه در زمينهي پيشگيري از وقوع بيماري رواني و اختلالات رفتاري در يك جامعه فعاليت دارد. در اين رشته عوامل بيماري زا، چگونگي ايجاد بيماري، علائم باليني و راههاي سرايت مورد توجه قرار گرفته، روشهاي پيشگيري اتخاذ ميشود.
در پيشگيري از اختلالات رواني ما با دو وظيفه ي خطير روبرو هستيم : جستوجو و ريشه كن كردن علل اختلالات رواني و ايجاد شرايطي كه بهداشت رواني تأمين ميشود و حالات مطلوبي شامل خوشحالي و سرور، رضايت از زندگي و آزادي فردي فراهم آيد به طور كلي در جهت رسيدن به اين هدف مدارس پنج وظيفهي اصولي زير را به عهده دارند : 1- تنظيم برنامههاي آموزشي – تربيتي و اعمال روشهاي انضباطي به طريقي كه به ناراحتيهاي عصبي و رواني در نواجوانان منجر نگردد.
2- شناسايي دانشآموزان مبتلا به اختلال رواني و فراهم كردن امكانات درمان براي آنها از طريق ارتباط فعال با نظام بهداشت مدارس و خانواده.
3- ايجاد و تقويت محيط مساعد براي فعاليت فكري، اجتماعي و جسماني نواجوانان و كمك به شكوفايي استعدادهاي بالقوه ي آنان.
4- ارائهي خدمات مشاوره اي به خانوادههاي دانشآموزان مبتلا به مشكلات عاطفي و تحصيلي.
5- شناخت دقيق نوجواناني كه در معرض خط ابتلا به اختلال رواني و مشكلات عاطفي قرار دارند و تلاش مستمر و پيگير به منظور پايين آوردن چنين احتمالاتي.
2)اصول بهداشت رواني : مدارس همگام با خانواده و در سطح وسيع تري همراه با جامعه، بايد در راه نيل به اهداف بالا اصول اساسي زير را در برخورد با مشكلات نوجوانان و جوانان در نظر داشته باشند.
الف – احترام فرد به شخصيت خود و ديگران :
يكي از شرايط اصولي بهداشت رواني اين است كه شخص به خود و ديگران احترام بگذارد و به عكس يكي از علائم بارز فقدان سلامت رواني احساس حقارت و بدبيني است. يك نوجوان سالم احساس ميكند كه افراد اجتماع او را ميپسند ند و براي او احترام قائل هستند، در حالي كه نوجوان غيرعادي، بدبين و عصبي است و اذعان ميكند هيچ وقت دست واقعي در زندگي خويش نداشته، براي خود ارزش قائل نيست. بايد به ياد داشته باشيم كه اصول بهداشت رواني در برخورد با چنين افرادي مبتني بر تقويت عزت نفس آنان است نه تخريب شخصيت آن ها. بر اساس اين اصول بايد در مقابل نوجوانان اغماض و بردباري داشت و به جاي تنبيه تشويق را پيشه كرد و براي شخصيت آنان احترام قائل شد. روان شناسان بر اين عقيده اند كه اساس نگرش آدمي به خود و ديگران تحت تأثير يادگيري و تجارب اجتماعي شكل ميگيرد. وقتي انعطاف پذيري لازم براي تغيير روش خويش را ندارند.
مربيان بايد سعي كنند با آموزش هاي خود نوجوان ناكام را به اين فكر بيندازد كه آيا روش او بهترين راه براي رسيدن به هدف مورد نظر است؟ آنان بايد فرد را براي تغيير روش و آزمايش كردن، شناخت خود و بهرهبرداري از امكانات جديد آماده كنند. البته مسئله مهم اين است كه اگر تنش حاصل از ناكامي از حد متعارف تجاوز كند به قدرت خلاقه و نيروي تفكر نوجوان لطمه خواهد زد.
درنتيجه مربيان و والدين بايد با حمايت و جلب اطمينان نوجوان زمينه ي مناسبي براي انديشيدن همكارانه درباره ي شيوههاي جديد حل مسئله فراهم آورند.
3- تغيير هدف :
گاه به هنگام تجربه ي ناكامي آدمي ناگزير از تغيير هدف اصلي خويش است بايد به كودكان و نوجوانان يساد بدهيم كه به جز هدف اصلي هدفهاي ديگري نيز ميتواند نياز آنان را برآورده سازد. تغيير و انتخاب هدف بايد مبتني بر درك كامل استعدادها و علايق فرد و مطالعهي امكانات محيطي باشد خيلي از جوانان به جاي پذيرش نواقص خويش سعي ميكنند با آنها بجنگند و يا اصرار دارند كاري را كه انجام آن برايشان ميسر نيست به عهده گيرند. مثلاً به جاي بكار برون استعدادهاي رواني و اجتماعي خود كوشش كنند حتماً ورزشكار شوند در صورتي كه اين امكان براي آنها وجود ندارد هر چند جديت و تلاش براي رسيدن به هدف شايان تحسين است ولي سعي بيهوده در رسيدن به هدفي كه امكان جسمي و رواني براي تحقق آن وجود ندارد ناپسند است بنابراين بهتر است انتخاب هدف مطابق با امكانات موجود فرد باشد.
ج) حل تعارضات و كشمكشهاي رواني تعارض رواني وقتي پيش ميآيد كه هدف آدمي هم خواستني است و هم مخاطرهآميز. نوجوان و جوان به دليل ناتواني در كنار آمدن با مشكلات و بحران هويت انواع تعارضات را تجربه مي كنند از جمله تعارضات رايج در نوجوان عبارتند از:
1- استقلال در برابر وابستگي – نوجوان از يك طرف مايل است حلقههاي ارتباط خويش خانواده را محكم گرداندو از طرف ديگر ياد گرفته است كه روي پاي خود ايستادن و مسئوليت پذيري نشانهي بلوغ و پختگي است.
2- همكاري در برابر رقابت يعني موفقيت شخص رقابت از نخستين سالهاي زندگي در بين فرزندان خانواده آغاز ميشود در مدرسه ادامه مييابد و در دورهي نوجواني به حداكثر خود ميرسد از طرف ديگر جامعه براي همكاري و تشريك مساعي نيز ارزش قائل است چنين ارزشهايي دو جانبه براي افراد تعارضآفرين است.
3- جمعگرايي در برابر گوشهگيري: نوجوان از يك سو ميل شديد به تحكيم پيوندهاي صميمانهي خود با ديگران دارد و از طرف ديگر ميل به خلوت با خود و ترس از آسيب ديدن يا طرد شدن او را ناگزير به دوري از ديگران ميكند.
4- ابراز تكانه در برابر رعايت ضوابطي اخلاقي ميل جنسي و پرخاشگري نوجوانان زمينههايي است كه در آن ها تكانهها مكرراً با ضوابط اخلاقي در تعارض قرار ميگيرد ارضاي چنين اميالي به بهاي زير پا گذاشتن ارزشهاي اخلاقي احساس گناه شديد به وجود ميآورد تعارض گرايش – اجتناب شامل انتخاب دو هدف است كه هر دوي آنها براي جوان از بار مثبت و منفي برخوردارند علاوه بر تعارضات بالا جوانان گاهي در انتخاب ميان ازدواج و ادامهي تحصل يا اشتغال به يك حرفه و احساس آزادي مردد ميمانند در تعارض گرايش – گرايش و نوجوان در انتخاب دو هدف كه هر دو برايش مطلوبند مثلاً در انتخاب تحصيلي بين دورشته تحصيلي و غيره و .....
نوجوان در برخوردهاي اجتماعي خود با افراد خانواده و معلمان آماج بدگوييها، تحقيرها و تمسخر ديگران قرار ميگيرد، به تدريج در ذهن او يك پندار منفي از خويش پديد ميآيد. همچنين تفسير فرد از ديگران به اطلاعاتي بستگي دارد كه او درباره ي آنها از محيط دريافت ميكند. به اين ترتيب اعتماد به نفس، خوش بيني و بدبيني نوجوانان به برداشت و تفسير آنها از خود و ديگران وابسته است.
بنابراين بايد با نوجوانان با ديدي واقع بينانه روبرو شويم. نوجوان تشنهي توجه و احترام ديگران است، اما توجه افراطي و احترام كاذب به او غرور و تكبر را جايگزين مهرباني و تفاهم خواهد كرد و به همين اندازه نيز تحقيرها و سرزنشهاي ديگران به دليل حساسيت رواني خاص اين مرحله از رشد چنان احساسات حقارت و ناايمني در او خواهد آفريد كه شايد اختلال رفتاري، عصيان، و رفتارهاي ضد اجتماعي نتيجه ي آجتناب ناپذير آن باشد. در تعاليم اسلامي بر احترام به فرزندان تأكيد بسيار شده است.
پيامبر اكرم (ص) در اهميت اين موضوع ميفرمايد : به كودكان خود احترام كنيد و با آداب و روش پسنديده با آنها رفتار نماييد.
4)
ب – شناخته و قبول محدوديتهاي خود و ديگران :
...