نام فایل : مصالح 18 ص

فرمت : .doc

تعداد صفحه/اسلاید : 22

حجم : 91 کیلوبایت

پوشش نهایی کف که روی زیرسازی انجام می شود کف پوش ، آخرین پوشش بدنه داخلی ساختمان دیوارپوش نامیده می شود .
در گذشته ، بسته به مصالح گوناگونی که در دسترس بود ، کف ها ، بدنه ها و سقف ها را با کاهگل ، شفته ، ساروج ، گچ و خاک ، سنگ ، چوب ، آجر و مانند اینها می پوشاندند ولی امروزه برخی از این مصالح بخاطر کمی دوام و ویژگی های نامطلوب دیگر در پوشش مصرفی ندارند . پاره ای از این مواد را با دگرگونی هائی که در ا«ها داده اند به شکل نو بکار می گیرند و از بسیاری مواد و مصالح جدید نیز بعنوان پوشش نهایی بهره گیری می شود . انتخاب مصالح پوششی برای هر یک از فضاهای زیست و کار به عوامل زیادی بستگی دارد . نوع استفاده و بهره برداری از ساختمان (مسکونی ، تجاری ، صنعتی و غیره ) جنس زیرسازی کف ، دیوار و سقف از جمله این عوامل هستند . عامل دیگر نحوه استفاده است که از پوشش خواهد شد .
حرک چرخ ، آمد و شد سبک یا سنگین زیر پا در کف ها و ایجاد سایش ، ویژگی های جذب صوت ، نرمی یا سختی ، تنوع رنگ ، صافی ، پایداری ، در برابر مواد شیمیایی ، سهولت انجام تعمیرات و قیمت تمام شده نیز در انتخاب مصالح پوشش نقش دارند .
انواع
مصالح عمده ای که در پوشش کف و بدنه مصرف می شوند عبارتند از : سنگ ، بتن ، موزائیک ، انواع آجر رسی ، سرامیک و کاشی ، پلاستیک های گوناگون ، لاستیک ، چوب ، چوب پنبه ، مواد نساجی ، مواد قیری ، آجر ، ماسه آهکی ، انواع اندودهای سیمانی ، گچی و آهکی ، فلزات ، تخته گچی ، و کاغذ دیواری .
سنگ
در گذشته از قلوه سنگ و لاشه بهمراه ملات گل ، گل آهک یا ساروج در کف سازی و دیوار سازی سنگی اشتفاده می شد . گاهی اوقات در ترکیب با آجر (بصورت نره) به شکل نقش دار کف سرسراها و کوچه ها را فرش می کردند با دست چین کرده قلوه سنگ ها و انتخاب شکل ، اندازه و رنگ مناسب به زیبائی نقش ها می افزودند. امروزه مصرف سنگ در کف ها ، پله ها ، قرنیزها و دیوارها و ندرتا سقف ها بصورت صفحات نازکی (اصطلاحا پلاک) می باشد . انواع سنگ های آذرین ، رسوبی ، و دگرگون در پوشش به مصرف می رسند و برای این منظور صفحات سنگ را به ضخامت های از 6 تا 50 میلیمتر (بسته به مورد مصرف و ابعاد سنگ) می برندو سطح آنها را به صورت صیقلی ، تیشه ای یا چکشی آرایش می دهند .
سنگهای آذرین بیشتر از نوع گرانیت و دیوریت و سنگ های رسوبی از انواع آراگونیت ، تراورتن ، مرمریت و ماسه سنگ می باشند . از سنگ مرمر و شیست که از نوع دگرگونی هستند نیز بهره گیری می شود . مصرف سنگ در ساختمان ها بخاطر استحکام ، پایداری در برابر سائیدگی ، زیبائی و قابلیت تمیز کردن رایج است .
بتن
کف سازی و نماسازی با بتن کاربرد وسیعی دارد و از مراکز تفریحی گرفته تا انبارها ، کارخانه ها و پیاده روها متداول است . نظر به ایکه پوشش های بتنی ، به ویژه در کف ها در معرض ضربه ، سائیدگی و حمله نمک ها و مایعات خورنده قرار می گیرند از اینرو انتخاب مصالح مناسب و دقت درساختن بتن حائز کمال اهمیت است . تاب فشاری بتن مصرفی در کف هائی که زیرآمد و شد سبک هستند باید حداقل 24 مگاپاسکال باشد ، در مورد آمد و شدهای متوسط تا سنگین مقاومت از 31 تا 48 مگاپاسکال تغییر می کند . عامل مهم در پایداری بتن کف در برابر عوامل مکانیکی کیفیت سنگدانه مصرفی در آن است . زیرا مقاومت خمیر سیمانی حتی با تاب فشاری بسیار زیاد در برابر سائیدگی و ضربه ناچیز است . برای آمد و شد سبک سنگدانه شسته و دانه بندی شده از نوع کوارتز یا گرانیت بلوری و به منظور آمد و شد سنگین تر سنگدانه از نوع سنگ سمباده ، سیلیس و تراپ مناسبند . در حالی که در آمد و شد سنگین سنگدانه هائی که به روش های خاصی استخراج شده اند یا از مصالح فلزی و غیرفلزی سخت ساخته شده اند به مصرف می رسند اختلاط کامل به منظور یکنواختی و پراکندگی همگن دانه ها و آغشته شدن کامل آنها با خمیر سیمان نیز ضروری است . اسلامپ بتن کف باید حتی المقدور کم باشد تا در اثر لرزاندن و پرداخت و ماله کشی آب نیندازد و شیره آن رو نزند ، زیرا این شیره در برابر سایش و ضربه بسیار ضعیف است . مراقبت از بتن نیز بسیار مهم است کف های بتنی ممکن است یک پارچه ریخته شوند یا در دو لایه استر و رویه اجرا گردند .در صورت اخیر سطح لایه آستر باید کاملا خشن و دانه دار رها شود تا قشر رویه بخوبی به آن بچسبد ، در صورت امکان ریختن دو لایه در یک زمان مناسبتر است . سنگدانه های آهنی را می توان به اندازه مورد نیاز روی بتن تازه ریخت و با لرزاندن و ماله کشی آنها را به داخل بتن راند . مقدار سنگدانه بسته به سبکی و سنگینی آمد و شد از 5/2 تا 100 کیلوگرم در هر مترمربع سطح بتن کف تغییر می کند . مصرف سنگدانه های فلزی به اندازه مناسب در کف های بتنی باعث هدایت جریان الکتریسیته شده و کف ها را در برابر برخورد اشیاء ضد جرقه می سازد . برای جلوگیری از سرخوردن روی کف های بتنی بهتر است از ماله چوبی یا چوب پنبه ای برای پرداخت بتن استفاده شود و سطح کار زبرتر گردد .
افزودن سنگدانه های خشنی چون اکسید آلومینیوم و سیلیکون کارباید نیز متداول است . گاهی اوقات پس از اینکه خمیر سیمان قدری خود را گرفت سطح بتن را با آب و جاروی سیمی یا علفی می شویند خمیر سیمان شسته شده و سطح سنگ ها رو می زند و چنانچه اندازه و رنگ دانه ها مناسب انتخاب شود نمای زیبایی پیدا می کند . این نماسازی برای کف و بدنه گاراژها ، موتورخانه ها ، کف پیاده روها و محوطه ها متداول بوده و به بتن شسته موقوم است . برای شستن خمیر سیمانی که خود را گرفته باشد می توان از محلول اسید کلریدریک رقیق استفاده کرد . برای شستن خمیر سیمانی که خود را گرفته باشد می توان از محلول اسید کلریدریک رقیق استفاده کرد . برای ساختن کف های بتنی رنگی رنگ های معدنی ویژه ای به لایه رویه اضافه می کنند یا آنها را روی سطح بتن تازه می ریزند و با ماله کشی به داخل بتن می رانند .
برخی سنگدانه های فلزی رنگی نیز ساخته شده اند که هر دو ویژگی فلزی بودن و رنگی بودن را دارا هستند .
کف های بتنی را به صورت بلوک ها پیش ساخته نیز در انواع مختلف می سازند . این بلوکها ممکن است بصورت یک لایه یا دولایه ساخته شوند . قشر آستر بتن معمولی ریزدانه است و لایه رویی را می توان با سیمان پرتلند معمولی ، سیمان سفید یا رنگی و سنگدانه های خرده مرمر ساخت .
نمهای بتنی را می توان با ابزار دستی یا ماشینی سائید . تیشه داری کرد و بصورت چکشی در انواع نقش ها ارایش داد .
موزائیک
موزائیک نوعی بتن است که سطح آن سائیده شده و دارای ظاهری خالدار و درهم است و در کف ها ، پله ها ، قرنیزها و نمای ساختمان مورد استفاده قرار می گیرد . کف پوش موزائیک ارزان با دوام و متداولترین نوع کف پوش در ایران است و بیشتر ساختمان های مسکونی و آموزشی و برخی از ساختمن های تجاری ، اداری و بهداشتی با این کف پوش مفروش شده اند . در نماسازی و پوش بدنه داخلی بعضی از ساختمان ها نیز از موزائیک بهره گیری شده است . موزائیک را هم به صورت درجا و یکپارچه اجرا می کنند . در این صورت در سطوح بزرگ با نوارهای شیشه ای ، سنگی ، پلاستیکی و فلزی (مانند مس ، برنج ، برنز و آلومینیوم ) درزبندی می شود و هم برای کف پوش یا قرنیز ، بشکل بلوک های پیش ساخته در کارخانه می سازند . موزائیک از دو لایه آستر و رویه ساخته می شود . لایه زیرین بتن ریزدانه (نخودی) است و سیمان کمتری دارد و آب آن نیز کم است . لایه روئی از خرده سنگ و نرمه سنگ و گرد سنگ و سیمان بیشتری ساخته شده است . در کارخانه نخست قالب فولادین دور آنرا تمیز کرده با روغن معدنی چرب می کنند . کف قالب از لاستیک یا فلز صاف است . ملات رویه را درون قالب می ریزند و روی آنرا هموار می کنند . سپس ملات آستر را درون قالب ریخته و قسمت های اضافی را تمیز و سطح آنرا صاف می کنند . آستر و رویه را با هم زیر فشار پرس قرار می دهند و پس از آن آجر موزائیکی را از قالب در می آورند و همانند بلوک بتنی در محلی که گرما و رطوبت مناسب داشته باشد قرار می دهند تا سفت و سخت شود .موزائیک را معمولا دوباره می سایند بار اول آن در کارخانه است پس از سائیدن چشمه ها و گودی های سطحی موزائیک را با خمیری از سیمان و گرد سنگ پر کرده و پس از عمل آمدن و سفت شدن موزائیک را برای مصرف به کارگاه حمل می کنند . سایش دوم در کارگاه پس از نصب انجام می شود . موزائیک درجا را نیز دوباره درکارگاه می سایند . ملات رویه موزائیک ممکن است از سیمان پرتلند خاکستری یا سیمان سفید و رنگی باشد .دانه های سنگی رویه می توانند از انواع خرده سنگ های سفید و رنگی از جنس مرمر و مرمریت انتخاب شود . اندازه دانه های سنگی از چند میلیمتر تا چند سانتیمتر می تواند تغییر کندو گاهی تکه های لاشه سنگ را نیز در رویه موزائیک بکار می برند . ابعاد آجر موزائیک از 100 تا 500 میلیمتر تغییر می کند . موزائیک به اشکال مربع ، مستطیل و چندضلعی ساخته می شود . هر چه اندازه آجر موزائیک بزگتر شود . ضخامت آن نیز بیشتر باشد . کلفتی آجر از 20 تا 40 میلیمتر تغییر می کند .
سیمنت تایل نوعی موزائیک است که با ملات پر آب تر و یکنواخت و به کمک لرزش ساخته می شود . این نوع موزائیک را معمولا نمی سایند .
آجر
آجر از دوران باستان در نماسازی ، فرش کف و ساختن پله معمول بوده است . در جاهای پرآمد و شد و پله ها ، آجرها را به صورت نره فرش می کردند . گرچه امروزه نماسازی سطوح داخلی یا خارجی ساختمانها با آجر همجنان تداوم یافته و متداول است ولی پوشش کف و پله با آجر کمتر معمول است و جای آنرا کف پوش موزائیک گرفته است .
سرامیک
سرامیک همانند آجر از خاک رس ساخته شده و ممکن است بدون لعاب یا لعابدار باشد . سرامیک های بدون لعاب را از راه پرس کردن یا اکستروژن شکل داده و می پزند رنگ آنها پس از پخت از نخودی تا قرمز و قهوه ای است . شکل سرامیک ها مربع ، مستطیل و چند ضلعی است و کلفتی آنها از 12تا 20 میلیمتر تغییر می کند . ابعاد سرامیک های مربع 75، 100 ، 150 ،200 ، و 250 میلیمتر بوده و اندازه سرامیک های مستطیل 150 ×75 یا 200×100 یا 250 ×125 یا 300×150 میلیمتر می باشد . بهمراه این سرامیک ها اشکال و ابعاد ویژه برای مصرف در گوشه ها و قرنیزها نیزساخته می شود . برای کف ساختمان های صنعتی نوعی سرامیک به ابعاد 200×100 میلیمتر و به ضخامت 30 تا 40 میلیمتر ساخته می شود . نوعی از این سرامیک ضداسید است . سطح رویه سرامیک ها ممکن است دارای برجستگی و نقش نیز باشد . رویه سرامیک ها را ممکن است با لعاب ناهموار دررنگ های متنوع پوشاند تا در عین حال که ویژگی های سرامیک لعابدار را دارا هستند از لیز خوردن اشخاص و اشیاء روی آنها جلوگیری شود .
سرامیک های موزائیکی
سرامیک های موزائیکی نوعی سرامیک ریز لعابدار یا بدون لعاب هستند که در نقش ها و رنگ های متنوع (موزائیک) و به ضخامت 6 میلیمتر ساخته شده و با ورقه ای از کاغذ کرافت چسب دار به اندازه 300×600 میلیمتر ÷هلوی یکدیگر قرارداده شده اند . این سرامیک ها را روی بستری از ملات قرار داده و پس از گرفتن ملات روی آنرا با آب خیس می کنند تا کاغذ آن جدا شود و سپس با دوغابدرز آنها را پر می کند . شکل سرامیک های ریز مربع ، مستطیل ، شش گوش ، هشت گوش و مانند اینها است .
کاشی لعابی
کاشی لعابی نوعی سرامیک نازک است که روی آن با لعاب شیشه ای پوشانده شده و در رنگ های متنوع بصورت ساده و گلدار تولید می شود .کاشی لعابی اغلب برای پوشش بدنه آشپزخانه ، حمام ، دستشویی ، رختشویخانهو مانند اینها به مصرف می رسد . همچنین نوعی از آن که بنام کاشی کف مشهور است برای کف پوش این فضاها به کار می رود . ضخامت کاشی لعابی بسته به نوع استفاده از آن متفاوت بوده و از 4 تا 12 میلیمتر تغییر می کند . ابعاد کاشی های نیز از 75تا 300 میلیمتر متغیر است . شکل کاشی های لعابی معمولا مربع یا مستطیل می باشد .
...