
نام فایل : مسجد جامع اصفهان 18 ص
فرمت : .doc
تعداد صفحه/اسلاید : 20
حجم : 107 کیلوبایت
مسجد جامع اصفهان :
( به سبك خراساني)
مسجد جامع اصفهان گنجينه ( موزه ) هنر ايران و يكي از افتخارات معماي اين سرزمين است . اثري كه نشانههاي سيزده سده تحول در فرهنگ اسلامي ايران را ، در خود گرد آورده است . كاوش ها روشن ساختهاند كه اين ساختمان بر روي آثار صدر اسلام و پيش از آن بنياد نهاده شده است.
طرح نخستين مسجد به گونة بوسلمي ( شبستان ستوندار) بوده كه در سال 156 هجري ساخته شده و كاوشها ، موقعيت آنرا روشن ساخته است . محراب و بخش بزرگي از ديوار بسوي قبله مسجد كهن با گچبري
ن
اب و بيهمتا در زير كف شبستان جنوبي مسجد كنوني يافت شده است. سوي قبله مسجد كهن با سوي قبله كنوني نزديك به 20 تا 30 درجه اختلاف دارد.
در سال 236 هجري ، مسجد كهن ويران شده و به ويرانههاي آن مسجد بزرگتر ( نزديك به ده جريب) ساخته شده ، كه طرح شبستان ستوندار داشته است با ميانسرايي در ميان و شبستانهايي پيرامون آن كه بخش جنوبي با شش دهانه ، شمالي باچهار دهانه و شرقي و غربي با دو دهانه ساخته شده بوده است. به گفته تاريخ نويسان مسجد در اين زمان بزرگترين حوزه علمي شهر بوده و كتابخانه اي بزرگ داشته كه كتابهاي علمي زمان ، در آن گرد آمده بوده و در پاي هر ستون شبستان ، محفل درسي برپا بوده است .
در سدة چهارم در روزگار آل بويه ، ساختمان مسجد ، افزوده شد . بدين گونه كه يك دهانه به شبستانها ،با كوچكتر كردن ميانسرا ، افزوده شد . ستونهاي نما نيز داراي آجر كاري شد . در سده پنجم و ششم دگرگوني هاي بنيادي در معماري مسجد رخ داد و مسجد با چهار ايواني تبديل شد . بدين گونه فضاي پيوسته و ساده شبستان ها و ميانسراها با ايوان ها و دو گنبد ، از هم گسسته شد . در سالهاي 473 و 481 هجري ،گنبدهاي زيبايي در بخش جنوبي و شمالي مسجد
]
گنبد نظام الملك و گنبد تاج الملك
[
ساخته شد . ازاين چهار ايواني بودن مسجد ، يكي از ويژگيهاي بنيادي مسجدسازي در ايران شد ( مراجعه كنيد به شيوه رازي).
مسجد جامع نايين:
( 349 هجري)
مسجد جامع نايين داراي شبستان ستوندار است و بخشي از آن از مسجدهاي بومسلمي برگفته شده است . بعدها در زمان آل بويه و آل كاكويه ، بخش هايي ديگر به ساختمان افــزوده شده است . كهنترين بخش آن شبستان جنوبي است كه در شيوة رازي دگرگون شده است.
نماي مسجد در شيوة رازي ساخته شده ، اما ويژگيهاي شيوة خراساني را داراست . بلنداي چفذها و تاقها كه از مازهدار به قيزه دار دگرگون شده اند ،آنرا روشن مي سازد . در اين مسجد براي نخستين بار چفذهاي مازهدار به تيزهدار تبديل شدهاند.
« كمرپوشها » درشبستان جنوبي كه بخش زنانه مسجد است در سدة هشتم به آن افزوده شدهاند.
مدرسه چهارباغ اصفهان :
مدرسه چهارباغ اصفهان يكي از زيباترين مدرسه هاي ايران و آواز قوي شيوه اصفهاني است و در زمان شاه سلطان حسين ساخته شده است .
ساختمان در شرق خيابان چهارباغ جاي دارد . در شمال آن بازارچه بلند و در شرق كاروانسراي مادرشاه جاي دارد. در ميان بازار ، چهار سويي با گنبد بزرگ است كه در آيگاه مدرسه نيز به آن باز ميشود . در سوي راست درآيگاه ، حجرة شاه سلطان حسين بوده كه با حجره هاي ديگر يكسان بوده است.
درآيگاهي كه به چهارباغ باز ميشود . بسيار باشكوه است و با كاشي تراش پوشيده است . گرداگرد ميانسرا چهارايوان دارد كه ايوان جنوبي به گنبد خانه راه دارد . گنبدي خوش تركيب با نگاره هاي اسليمي به رنگهاي زرد و سياه كه باشكوه تمام بر روي زمينه اي فيروزهاي و درخشان دور ميزند. گنبد دو پوستة گسسته است. خود آن روي خشخاشي و شبكه اي از چوب به گونة پره اي سوار شده است . نگاره هاي روي گنبد دگرگون شده و پيش از آن گلهاي ساده تر داشته است .
پس از زمان صفويان ، مان نادر شاه بيشتر در جنگ گذشت و ساختمانهاي اندكي ساخته شد . يكي از ساختمانهاي آن زمان ، كلات نادري است كه طرح ان بسيار به بايشخانه اصفهان همانند است و در سال 1150 قمري ساخته شده است .
اين كوشك در ميانه باغ بزرگي شايد براي سكونت نادر شاه ساخته شده و نماي آن با سنگهاي مرمر سياه پوشيده شده است . بلنداي كوشك در گذشته 25 متر بوده ، كه اكنون با ويراني اشكوب سوم ،به 20 متر رسيده است . كلاً 12 اتاق دارد كه همگي نقاشي و گچبري شده اند . درميان ساختمان ، از سطح بام ، برجي استوانه اي با خياره هايي گرداگرد آن ساخته شده اند . اين برج همانند سنگ يكپارچه بنظر ميرسد و نزديك به يك سوم نما را بر در ميگيرد.
...