نام فایل : آسيب به تاسيسات برقي و عمليات ترميم آن پس از وقوع زلزله 18 ص

فرمت : .doc

تعداد صفحه/اسلاید : 13

حجم : 2803 کیلوبایت

آسيب به تاسيسات برقي و عمليات ترميم آن پس از وقوع زلزله
پرويز اميري
عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد گرگان
چکیده
در این مقاله پس از بررسی آسیب‌های وارده به تاسیسات برق نمونه شهر بم و عملیات ترمیم آن پس از وقوع زمین لرزه، با تعیین نقاط با اهمیت شبکه و پهنه بندی خطر زلزله در ایران، میزان خطرپذیری شبکه برق کشور در برابر زمین لرزه مورد ارزیابی قرار گرفته است. همچنین در این مقاله بر اساس مشاهدات صورت گرفته در زمین لرزه‌های اخیر ایران نظیر بم، زرند،قائنات و گیلان، اجزا آسیب پذیر شبکه قدرت در برابر زمین لرزه مورد شناسایی قرار گرفته اند و راهکارهایی جهت بهسازی و ایمن سازی این تجهیزات و افزایش قابلیت اطمینان شبکه در برابر زمین لرزه ارائه گردیده است. از آنجایی که طراحی ادوات جدایش پایه و جاذب انرژی بواسطه جرم نسبتا کم تجهیزات پست ها، سادگی اتصال آنها به سازه‌های نگهدارنده و سادگی اتصال سازه‌های نگهدارنده به پی، به سادگی میسر می باشد، استفاده از این ادوات به منظور افزایش پریود سازه و کاهش شتاب وارده به تجهیزات در زمان وقوع زلزله به عنوان یک راهکار کارآمد پیشنهاد گردیده است.
كلمات کلیدي
: زمین‌لرزه، خطرپذیری، پست، حداکثر شتاب زمین، روانگرایی، ادوات جدایش پایه و جاذب انرژی
1- مقدمه
بر اثر زمین لرزه به بزرگی 5/6 درجه ریشتر، در ساعت 5 صبح روز جمعه پنجم دیماه سال 1382 در 193 کیلومتری کرمان اتفاق افتاد، شهرستان بم و ارگ تاریخی آن بکلی ویران شد.در این زمین لرزه بیش از 26000 نفر در بم، بروات و تعدادی از روستاهای اطراف جان باختند و در حدود 14.360 نفر نیز زخمی گردیدند. همچنین در حدود 6/99 درصد ساختمانها و تقریبا تمامی تاسیسات زیربنایی (شریان‌های حیاتی) این شهرستان نظیر شبکه‌های برق، آب و فاضلاب، گاز، تلفن، جادهها، پلها و قنوات بطور جدی آسیب دیدند. تنها خسارت مستقیم وارده به تاسیسات پست 230 کیلو ولت و شبکه فشار متوسط و ضعیف بم بالغ بر 67 میلیارد ریال گردید[1].
از آنجایی که عملکرد مناسب شبکه برق در هنگام وقوع زلزله متضمن برون شد هر چه سریعتر از شرایط بحرانی، بازیافت سایر تاسیسات زیربنایی و خود ترمیمی جامعه میباشد، تعیین نقاط آسیب‌پذیر شبکه انتقال و توزیع کشور در برابر زلزله و طرحریزی راهکارهایی جهت بهسازی و ایمنی سازی تجهیزات شبکه در این نقاط و همچنین فعال نمودن ستادهای مدیریت بحران در صنعت برق از اهمیت ویژهای برخوردار است.
2- وضعیت زمین ساختی پهنه زلزله زده و ساز و کار زمین‌لرزه بم
بر اساس تخمین گشتاور لرزهای و مشاهده نگاشت لرزه اصلی و پسلرزه‌ها، بزرگای زلزله بم5/6 ریشتر و ژرفای کانونی آن، 8 کیلومتر برآورد گردید. گسل بم با راستای عمومی شمالی-جنوبی از نزدیکی شهر بم و از کنار شهر بروات، عبور می‌نماید (شکل 1).
شکل 1: پهنه زلزله زده بم
نگاشت بدست آمده در ایستگاه شتاب‌نگاری بم برروی مولفه‌های افقی شمالی- جنوبی و شرقی –غربی به ترتیب بیشینه شتاب تصحیح نشده و بر روی مولفه‌های قائم بیشینه شتاب تصحیح نشده را نشان میدهد.
3- آسیب‌های وارده به تاسیسات برق بم
برق بم و حومه آن توسط یک پست 230 کیلوولت تامین می‌گردد. این پست بواسطه دو خط انتقال 230 کیلوولت به پستهای شهاب و عنبرآباد متصل می‌گردد. در زمان وقوع زلزله دو خط انتقال 230 کیلوولت بم – کرمان 1 وبم - کرمان 2 نیز در دست احداث بود. این پست دارای یک ترانسفورمر 132/230 و دو ترانسفورمر 20/132 کیلوولت و شینه‌بندی 5/1 کلیدی ناقص میباشد.بخش 132 کیلوولت این پست توسط دو خط 132 کیلوولت به دو پست 20/132 کیلوولت خودروسازی و رستم‌آباد در خارج از شهرستان بم متصل می‌گردد. در زمان وقوع زلزله 12 فیدر 20 کیلوولتی توسط 207 کیلومتر خط هوایی فشار متوسط، 318 دستگاه ترانسفورمر توزیع هوایی و 160 کیلومتر شبکه فشار ضعیف، برق 27000 مشترک را تامین مینمودند.
3-1- آسیب‌های وارده به پست 230 کیلوولت بم
در پی وقوع زمین لرزه تجهیزات این پست به میزان زیادی تخریب شد و با خارج شدن پست اصلی 230 کیلوولت از مدار، برق شهرستان‌های بم، کهنوج، راور و گلبافت قطع گردید. در این پست ترانسفورمر 132/230 از روی ریل خارج و حدود
cm50
جابجا شد و ریل آن بدلیل وزن سنگینش (130 تن) و افتادن ترانسفورماتور از بالای ریل، در محل اتکا شکسته و در برخی مناطق خم گردید. با وجود لنگر خمشی بزرگ وارد شده در محل اتکای ترانسفورماتور بر روی ریل، پیچهای ثابت کننده آسیب جدی ندیده بودند (شکل2).
شکل 2: خارج شدن ترانسفورمر 230 کیلوولت از ریل
همچنین یکی از بوشینگ‌های سر این ترانسفورماتور شکسته شد. از آسیب‌های دیگر وارد شده در محل این ترانسفورمر کشیده شدن سیمهای متصل به ترانسفورمر در جهت پایین و روانگرایی زمین در فاصله 5 متری پی آن بود. همچنین دو ترانسفورمر 20/132 کیلوولت نیز به میزان 10 و 12 سانتیمتر از محل ریل خود جابجا شدند، اما به بوشینگ‌های روی آنها آسیبی نرسید. همچنین در این پست مقره‌های اتکایی 2 بریکر 230 کیلوولت و 4 بریکر 130 کیلوولت شکسته شده و با آسیب دیدن آببندی آنها روغن آنها نشت نمود (شکل3).
شكل 3: شكستن كامل بريكل و از بين رفتن آب بندي آنها
مقره‌های

...