نام فایل : اثر-تاريخ-كاشت-بر-سويا-14-ص

فرمت : .doc

تعداد صفحه/اسلاید : 13

حجم : 91 کیلوبایت

بررسي اثر تاريخهاي مختلف كاشت روي عملكرد و اجزاي عملكرد چهار رقم سويا درمنطقه ميانه
چكيده:
اين آزمايش در سال 1382درمزرعه تحقيقاتي دانشگاه آزاداسلامي واحدميانه جهت تعيين بهترين تاريخ كاشت و رقم مناسب بصورت فاكتوريل در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي انجام شد. تاريخ‌هاي كاشت در سه سطح شامل 5 ارديبهشت،20 ارديبهشت و 5 خرداد بعنوان فاكتورتاريخ كاشت‌ و ارقام سويا در چهار سطح (كلارك، ويليامز، زان، هاركور) به‌عنوان فاكتور رقم درنظر گرفته شدند .صفات مورد اندازه گيري شامل ، ارزيابي عملكرد ،وزن هزاردانه اندازه گيري ارتفاع بوته ، تعداددانه درغلاف ، تعدادغلاف دربوته ،‌شاخص برداشت واندازه گيري ميزان روغن وپروتئين مي باشد.تجزيه آماري صفات اندازه گيري شده براي مقايسه ميانگين ها به روش دانكن وتعيين ضرايب همبستگي بااستفاده ازنرم افزار
Excell
انجام شد . تاريخ كاشت اثر كاملاً معني‌داري بر ارتفاع بوته ، تعداد غلاف در بوته، عملكرد دانه، بيوماس كل، شاخص برداشت و درصد روغن دانه داشت. با تأخير در كاشت بعد از 5 ارديبهشت ارتفاع، تعداد غلاف در بوته، عملكرد دانه، بيوماس كل، شاخص برداشت و درصد روغن دانه كاهش يافت. اما وزن هزار دانه، تعداد دانه در غلاف و درصد پروتئين دانه تحت تأثير تاريخ كاشت قرار نگرفتند. تعداد غلاف در بوته، عملكرد دانه، بيوماس كل، وزن هزار دانه و درصد روغن رقم زان در هر سه تاريخ كاشت (5 ارديبهشت، 20 ارديبهشت و 5 خرداد) بيش از ساير ارقام بود. درحالي كه درصد پروتئين اين رقم در هر سه تاريخ كاشت كمتر از بقيه ارقام بود. كمترين تعداد غلاف در بوته و همچنين كمترين شاخص برداشت در هر سه تاريخ كاشت مربوط به رقم ويليامز، و بيشترين آنها مربوط به رقم زان بود. همه صفات مورد آزمون به غير از تعداد دانه در غلاف تحت تأثير رقم قرار گرفته و معني‌دار بودند. نتايج در عملكرد نهايي نشان داد كه بيشترين عملكرد دانه مربوط به تيمار تاريخ كاشت 5 ارديبهشت رقم زان (3649 كيلوگرم در هكتار) مي‌باشد در مقابل كمترين ميزان عملكرد دانه مربوط به تيمار تاريخ كاشت 5 خرداد رقم‌ هاركور بود (1742 كيلوگرم در هكتار).در اين آزمايش ضريب همبستگي بين صفت عملكرد دانه وصفات بيوماس كل، شاخص برداشت، درصد روغن وزن هزار دانه و تعداد غلاف در بوته در سطح يك درصدهمبستگي مثبت وبادرصد پروتئين همبستگي منفي مشاهده شد. با توجه به نتايج اين آزمايش رقم زان در تاريخ كشت 5 ارديبهشت نسبت به ارقام ديگرعملكرد بيشتري توليد كرد
واژه هاي كليدي:
سويا، تاريخ كاشت، رقم، عملكرد دانه. اجزاي عملكرد.
مقدمه
سويا يكي از سرشارترين منابع روغني خوراكي و پروتئيني است، اين گياه كاربردي گسترده براي تغذيه انسان ، دام و طيور دارد و در صنايع غذايي نيز از اهميتي چشمگير برخوردار است. بسياري از كشاورزان اينك مي‌دانند كه سويا غني‌كنندة خاك است و نقشي تعيين‌كننده در شكسته شدن چرخه زندگي آفات و بيماري‌هايي كه با كشت مداوم يك محصول به وجود مي‌آيند دارد. از بعد ديگر سويا گياهي درآمدزا است، چون مي‌توان بعد از برداشت محصولاتي مانند غلات، باقلا، سيب‌زميني و ... آن را كشت كرد. در واقع اين گياه با اكثر محصولات كشاورزي كشت مي‌شود و منبع درآمد جديدي براي كشاورزان مي‌گردد. (11).
تاريخ مناسب كشت سويا در هر منطقه يكي از عواملي است كه در ميزان عملكرد اين محصول نقش بسيار قابل توجهي دارد. همينطور با انتخاب ارقام مناسب براي هر منطقه مي‌توان عملكرد را افزايش داده و به اقتصادي شدن توليد كمك كرد.
مطالعات و آزمايشات متعدد اگلي و همكاران (2000) نشان مي‌دهند كه تاريخ كاشت بر عملكرد دانه ارقام سويا تأثير مي‌گذارد و با تأخير در كاشت نسبت به زمان مطلوب عملكرد دانه كاهش مي‌يابد.
درمطالعه اي ديگرمشخص شدكه با تأخير در كاشت به ويژه از 30 ارديبهشت صفات ارتفاع بوته، تعداد گره در ساقه اصلي، تعداد شاخه در هر بوته، ماده خشك اندام‌هاي هوايي، مدت لازم براي گلدهي و رسيدگي، شاخص سطح برگ، سرعت رشد محصول، عملكرد دانه، تعداد غلاف و دانه در هر بوته و درصد روغن دانه كاهش يافتند ، اما تعداد دانه در هر غلاف، شاخص برداشت و درصد پروتئين دانه تحت‌تأثير تاريخ كاشت قرار نگرفتند. (1).
تأخير در تاريخ كاشت روي طول دورة رشد رويشي و زايشي گياه سويا تأثير داشته وموجب كاهش در عملكرد دانه مي‌شود دراين را بطه 20 روز تأخير در كاشت، طول دوره رويشي ( تعدادروزازكاشت تا گلدهي) را 6 روز و طول دورة زايشي (گلدهي تا رسيدگي) را 7 روز به تأخير مي‌اندازد (3).
نتايج آزمايش ديگري نشان مي‌دهد كه ارتفاع بوته، خوابيدگي، ارتفاع محل تشكيل غلاف از سطح خاك زمان رسيدگي با تأخير در كاشت كاهش مي‌يابد و همچنين سه روز تأخير در كاشت موجب يك روز تأخير در رسيدن مي‌شود(4).
پوپ و همكاران در سال 2002 در طي آزمايشي نتيجه گرفتند كه در ارقام با رشد نامحدود با تأخير در كاشت از 23 ارديبهشت تا 15 تير ارتفاع بوته و تعداد گره ساقه اصلي كاهش يافت در حالي كه در ارقام با رشد محدود، ارتفاع بوته و تعداد گره ساقه اصلي در اين دامنه زماني از ثبات بيشتري برخوردار بود. همچنين عملكرد دانه ارقام با رشد نامحدود بعد از خرداد نيز كاهش پيدا نكرد و كاهش عملكرد در تاريخ‌هاي كاشت بعد از اواسط خرداد مشاهده شد.
در نتيجه تحقيقاتي ، بيان شده كه تأخيردر كاشت ، كا هش مقدار روغن (17،15،12) و افزايش مقدار پروتئين و افزايش عدد يد رابه دنبال دارد ( 16) در حالي كه ويس گزارش داده است كه تاريخ كشت در مقدار پروتئين موثر نيست. (18).
نظريان و همكاران 1373 درطي آزمايشي كه دراهواز انجام دادندگزارش كردند كه با تأخير در كاشت از 5 خرداد به 25 خرداد گلدهي زودتر انجام شد در ضمن دورة گلدهي و پر شدن دانه نيز كوتاهتر شد و نتايج عملكرد نهايي نشان داد كه بيشترين عملكرد دانه در تاريخ كاشت اول (5 خرداد) توليد شد.
كالوين و همكاران 2001 در طي تحقيقي كه درشمال تگزاس انجام دادند، بيان كردند كه بيشترين مقدارمتوسط عمـلكرد سويا2594 كيلوگرم در هكتار در تاريخ كاشت اوايل خرداد ماه بدست آمده بود. در طول فصل گروه رسيدگي
V
سويا بالاترين عملكرد را داشت ( 3/6030 كيلوگرم در هكتار )، اگرچه به طور قابل ملاحظه‌اي نسبت به گروه متوسط رس و ديررس گروه
IV
بالاترنيست. عملكرد در تاريخ كاشت اول كاهش يافته بود (در مقايسه با سال پيش) و دوباره به طور قابل ملاحظه‌اي در تاريخ كاشت اوايل تيرماه كاهش پيدا كرده بود. همچنين هيچ كاهش عملكردي در سوياي زودرس‌تر در كشت‌هاي اواسط خرداد و تيرماه وجود نداشت. باتوجه به مطالب فوق هدف ازاين تحقيق تعيين مناسب ترين زمان كاشت وبهترين رقم كاشت سويا مي باشد.
مواد و روش‌ها:
اين تحقيق در بهار سال 1382 در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه آزاد اسلامي واحد ميانه با موقعيت 42‎‏ 47 طول جغرافيايي و24 37 عرض جغرافيايي وارتفاع
m
...